{"id":542,"date":"2026-03-10T22:28:51","date_gmt":"2026-03-10T22:28:51","guid":{"rendered":"https:\/\/stoomcreatie.nl\/?page_id=542"},"modified":"2026-06-05T11:20:40","modified_gmt":"2026-06-05T11:20:40","slug":"ketel","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/stoomcreatie.nl\/?page_id=542","title":{"rendered":"Ketel"},"content":{"rendered":"\n

Ik heb ervoor gekozen de ketel van koper te maken. Andere mensen adviseerden me om een RVS ketel te laten maken bij Ehrle<\/a> in Duitsland. Leden van Radingspoor hadden daar hun ketel laten bouwen. Dit zijn inderdaad mooie ketels.<\/p>\n\n\n\n

De kosten van een ketel zijn fors. Als je nu zelf een ketel maakt of als je een ketel koopt, dat maakt niet uit. Tegenwoordig zijn de kosten van koper, brons, zilversoldeer en gas aanzienlijk wat resulteert in een prijzig project.<\/p>\n\n\n\n

De reden dat ik gekozen heb om een koperen ketel te maken is dat ik juist met de bouw van een locomotief ben begonnen omdat ik iets wil maken. Mogelijk dat het niet zo snel gaat, maar dat is voor mij niet zo relevant. Daarnaast kreeg ik via een oud lid van de vereniging de beschikking over flink wat zilversoldeer en brons. Ik heb er daarom voor gekozen om de ketel van koper te maken. Het ontwerp van de ketel is beschreven onder Ontwerp Ketelontwerp<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Mallen voor het kloppen van de koperen onderdelen<\/h2>\n\n\n\n

Voor het kloppen van de verschillende koperen onderdelen heb ik mallen gemaakt. De eerste mallen heb ik van MDF gemaakt; later kreeg ik de beschikking over dikker trespa en heb hier een aantal mallen van gemaakt. Dit omdat trespa nog wat vaster is dan het MDF.<\/p>\n\n\n\n

Om de mallen de juiste vorm te geven heb van 7mm trespa een aantal sjablonen gemaakt waarmee ik de uiteindelijke mallen makkelijk kan maken met een kopieervrees. Hieronder de sjablonen voor binnenvuurkistmantel, binnenvuurkist voor en achterfront en voor de buitenvuurkist achterzijde.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Voor de binnenvuurkist heb ik een mal gemaakt uit een aantal plakken MDF<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

De mallen voor de fronten gebruik ik in eerste instantie voor het voorvormen van de delen. Later ga ik deze nog van trespa maken om zo deze delen zo vorm- en maatvast mogelijk te krijgen zodat de aansluiting tussne de verschillende delen zo goed mogelijk is om de ketel de juiste sterkte te geven.<\/p>\n\n\n\n

Kloppen van de koperen delen.<\/h2>\n\n\n\n

Als eerste heb ik de broekplaat van de ketel gemaakt. Dit omdat hier naar mijn idee de meeste uitdagingen in zaten en dat ik met het maken van de tekening van de ketel eigenlijk niet tot een goede tekening kwam. Door de broekplaat te maken kreeg ik inzicht in hoe de lijnen liepen.<\/p>\n\n\n\n

De eerste broekplaat was niet helemaal gelukt. Door het buigen en trekken van het materiaal liep de naad eigenlijk wat weg. Wat ik hiervan geleerd heb is dat ik met meer materiaal voor de lapnaad rekening moest houden. Een tweede broekplaat is in de maak.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"
Uitgloeien van de broekplaat<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Het krupen van het materiaal waardoor de lapnaad te kort is geworden<\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Voor de tweede versie van de broekplaat kwam er beter uit. (foto’s komen nog nadat de broekplaat gevormd is met de trespa mallen vanwege de maten).<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Hieronder wat beelden van het kloppen van de voor en achterzijde van de binnenvuurkist. Hier heb ik het koper 4 maal uitgegloeid en geklopt. Na de vierde keer kloppen heb ik de randen wat ingenomen in de bochten zodat het vormen van de hoeken zo makkelijk mogelijk gaat (voor zover je het kunt hebben over makkelijk). Dit heb in het hele proces meerdere keren gedaan. <\/p>\n\n\n\n

\"\"
Voor en achterzijde van de binnenvuurkist na 4 maal uitgloeien en kloppen.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Ik begon iedere keer met het uitgloeien van een enkel onderdeel. Later ging ik meerdere onderdelen tegelijk uitgloeien. Dit zorgde ervoor dat ik gemiddeld minder lang per onderdeel bezig was met uitgloeien omdat met het verhitten van het ondedeel ik een ander onderdeel ook al aan het opwarmen was. Dit bleek veel effectiever te zijn, maar nog steeds bleek ik veel gas nodig te hebben. Hieronder de verzameling met bewerkte onderdelen na circa 5kg gas te hebben verbruikt.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Onderdelen met mallen na verbruik van 5kg gas.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

In de tussentijd had ik ook de beschikking gekregen over een plaat16mm trespa. Hier heb ik de mallen van gemaakt voor het kloppen. Ik had het idee dat dit nog een stuk beter ging dan met het kloppen op MDF.<\/p>\n\n\n\n

Bronzen delen<\/h2>\n\n\n\n

De domring, dom en vuurdeurgang zijn van brons gemaakt, de ferrules van fosforbrons.<\/p>\n\n\n\n

Fosforbrons heb ik gebruikt omdat dit brons sterker is dan normaal brons. Hiermee neemt de kans af dat het schroefdraad kapot gaat.<\/p>\n\n\n\n

Voor de domring en de vuurdeurgang had ik een behoorlijk stuk brons nodig. Van een overleden lid van Radingspoor had ik stukken brons gekregen, maar bij het draaien hiervan bleek dat dit brons met aluminium was. Via contacten van Radingspoor kon ik een stuk brons krijgen van rond 100mm. Ik heb eerst een paar stukken hiervan afgezaagt zodat ik grotere stukken nog voor andere dingen kan gebruiken.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ik heb ervoor gekozen de ketel van koper te maken. Andere mensen adviseerden me om een RVS ketel te laten maken bij Ehrle in Duitsland. Leden van Radingspoor hadden daar hun ketel laten bouwen. Dit zijn inderdaad mooie ketels. De kosten van een ketel zijn fors. Als je nu zelf een ketel maakt of als […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":216,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-542","page","type-page","status-publish","hentry","no-featured-image"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/stoomcreatie.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/542","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/stoomcreatie.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/stoomcreatie.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/stoomcreatie.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/stoomcreatie.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=542"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/stoomcreatie.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/542\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":804,"href":"https:\/\/stoomcreatie.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/542\/revisions\/804"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/stoomcreatie.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/216"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/stoomcreatie.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=542"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}