Een medelid van Radingspoor heb ik gevraagd om de cilinders te gieten van Brons. Het was lang de bedoeling om bij dit gieten aanwezig te zijn maar door een drukke agenda en het feit dat het gieten buiten moest gebeuren lukte mij dit niet. Hieronder zie je het resultaat van het gieten.
Na wat overleg over hoe het bewerken aan te pakken. Zoals zo vaak kreeg ik verschillende tips en hier en daar wat tegenstrijdig. Het blijft dat iedereen zijn eigen voorkeuren heeft.
Eerst heb ik de cilinders met veel overmaat afgedraaid en het gat geboord. Het doel hierbij was dat ik vlakke stukken kreeg die haaks op elkaar stonden voor referentie en dat ik zeker wist dat de uitendelijke cilinder goed uit het gietstuk kon worden gehaald. Daarna heb ik de vlakke stukken gevlakt met een kotterbeitel. Omdat de vlakken recht waren afgedraaid kon ik het geheel inklemmen in een freesklem.
Daarna ben ik weer terug gegaan naar de draaibank. Eerst heb ik het uiteinde voor de achterzijde (zuigerstang zijde) op maat gemaakt. Uiteindelijk worden beide zijden gelijk aan elkaar, maar door deze zijde in een opspannign te maken met het uitdraaien van het cilindergat wordt ervoor gezorgd dat zuiver haaks op elkaar staan.
Daarna was het de uitdaging om het cilindergat mooi glad uit te draaien. Nadat ik eerst bezig was geweest met binnen draaibeitels met plaatjes ben ik overgestapt op een staaf met daarin een klein beiteltje. Met plaatjes lukte het me niet om een glad oppervlakte te krijgen in combinatie met de grote lengte waarover het gat moest zijn. De eerts beitel ging al wel wat beter, maar ik bleef last houden van trillingen (zie hieronder). Daarna heb ik ee.
Voor het afwerken van het andere einde van de cilinder heb ik een opspandoor gemaakt van aluminium. Hierdoor werd de cilinder niet beschadigd en kon ik ook de tweede zijde goed haaks op de rest krijgen.
Uiteindelijk heb ik de spiegelplaat en het vlak waarmee de cilinder later tegen het frame wordt gemonteerd met de kotterkop vlak gemaakt. Hiervoor heb ik de cilinder tussen een hoekstuk en een blok ingeklemd en zo op de freesbank vastgeklemd.
Later komen de gaten en stoompoorten en dergelijke.
Cilinderdeksels
De cilinderdeksels heb ik uit een stuk staal gemaakt. Het lijkt op RVS, maar is wel magnetisch. Ook heb ik een afgezaagde plak een tijdje buiten laten liggen en het begon niet te roesten.
Als eerste op de draaibank het voorwerk gedaan en daarna op de freesbank het deel voor de drukstukken en de steun voor de leibaan en de gaten voor de bevestiging met de cilinders gemaakt. De laatste gaten heb ik eerst met 3,2mm geboord zodat ik de gaten over kon nemen in de cilinders en daarna heb ik de gaten in de deksels pas opgeboord naar 4,1mm.
De drukstukken voor de zuigerstang heb ik uit hetzelfde materiaal gemaakt als de deksels. Voor de geleiding van de zuigerstang heb ik bussen gemaakt van fosforbrons. De details zijn terug te vinden op de tekeningen van de cilinder vanuit Downloads.
Zuiger met zuigerveren
Zuiger en zuigerveren maak ik van Brons. Op internet heb ik zitten te zoeken naar hoe de bronzen zuigerveren te maken. Helaas heb ik niks kunnen vinden. Wel heb ik een filmpje gevonden waar gietijzeren zuigerveren worden gemaakt.
Op basis van wat discussies, kreeg ik wel ideeën hoe ik bronzen zuigerveren kon maken. Uiteindelijk, na wat eigen geëxperimenteer en ik zelf wat bedacht had, heb ik toch nog een beschrijving gevonden in het handboek modelstoommachines. Dit kwam uit de beschrijving van de horizontale Noks stoommachine. Deze beschrijving is in lijn met mijn aanpak die ik hieronder heb beschreven.
De buitendiameter van de zuigerveren moeten 38 mm worden en de binnenzijde 34 mm (de dikte dus 2 mm). De veren moeten 3 mm breed worden.
We gaan als volgt te werk:
- Als eerste draai je een bus uit brons.
- Hier een zaagsnede in te maken van circa 3 mm in de lengte.
- Deze bus in de bankschroef klemmen met hardhouten bekken zodat de zaagsnede wordt dichtgeknepen.
- Klemmend in de bankschroef de zaagsnede dicht solderen met tinsoldeer.
- De bus met dichtgesoldeerde zaagsnede op maat van de cilinder afdraaien en polijsten.
- Vervolgens steken we de ringen af.
- De ringen werken we vervolgens af en verwarmen de ringen zodat de ringen weer openspringen. De randen van de opening moeten dan nog worden afgewerkt.
De eerste bus draai ik aan de buitenzijde af op 38+(zaagsnede breedte/pi)+overmaat. Met een zaagsnede breedte van 3 mm en een overmaat van 0,5 mm (rekening houdende dat later bij inklemmen de bus niet helemaal mooi rond is) kom ik uit op 39,5 mm. We willen ook weer niet teveel overmaat hebben omdat hierdoor de ring nauwelijks kan worden ingeduwd. De binnenzijde draai ik af op 34+(zaagsnede breedte/pi)-overmaat wat neerkomt op 34,5 mm. (De binnenmaat had achteraf nog wel wat kleiner mogen zijn) De bus maak ik circa 5 cm lang en probeer hier zoveel als mogelijk zuigerveren uit te halen van 3 mm breed.
De bus zaag ik over de lengte aan 1 zijde door met een ronde zaagfrees van 3 mm dik. Vervolgens klem ik de bus in de bankschroef tussen twee stukken hard hout en soldeer de zaagsnede dicht.
Vervolgens draai ik buitenzijde en binnenzijde van de bronzen bus af op 38 mm respectievelijk 34 mm. De buitenzijde schuur ik met zeer fijn polijstpapier superglad. Daarna draai ik het uiteinde van de bus vlak en steek ringen van 3 mm af. De ringen vang ik op met een staafje in de boorkop zodat deze niet in het bed vallen en misschien wel ergens tussenkomen.